Cập nhật tháng 11/2026 · Hải Dương, đồng bằng sông Hồng
Nằm giữa Hà Nội và Hải Phòng, Hải Dương thường bị du khách "đi ngang qua" — nhưng ai dừng lại sẽ bất ngờ trước một vùng đất học giàu di tích bậc nhất xứ Đông: khu di tích Côn Sơn – Kiếp Bạc gắn với hai danh nhân Nguyễn Trãi và Trần Hưng Đạo, làng gốm Chu Đậu từng vang danh trên thương thuyền quốc tế từ 500 năm trước, và những vườn vải thiều Thanh Hà đỏ rực mỗi mùa hè. Du lịch Hải Dương hợp nhất cho chuyến đi 1–2 ngày kết hợp tâm linh – làng nghề – mùa vụ trái cây, rất dễ ghép cùng hành trình Hải Phòng – Cát Bà.
Trong bài viết này:
Khu di tích Côn Sơn thuộc TP. Chí Linh, nằm dưới chân núi Côn Sơn phủ kín rừng thông xanh. Chùa Côn Sơn (Thiên Tư Phúc tự) có từ thời Trần; nơi đây gắn với cuộc đời của Nguyễn Trãi — anh hùng dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới — người về ở ẩn tại Côn Sơn những năm cuối đời. Leo dần theo bậc đá qua suối Côn Sơn róc rách, giếng Ngọc, bàn cờ tiên trên đỉnh núi, du khách vừa hành hương vừa tận hưởng không khí trong lành của rừng thông. Lễ hội Côn Sơn mở vào mùa xuân (tháng Giêng âm lịch) và mùa thu (tháng 8 âm lịch), thu hút đông đảo khách thập phương.

Cách Côn Sơn khoảng 5 km, đền Kiếp Bạc thờ Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn, tọa lạc bên ngã ba sông Lục Đầu — vùng nước gắn với các chiến thắng Bạch Đằng vang dội của quân dân nhà Trần. Đền có kiến trúc bề thế quay mặt ra sông; lễ hội Kiếp Bạc mùa thu (tháng 8 âm lịch) nổi tiếng với lễ rước và diễn xướng hầu đồng, hội quân trên sông tái hiện khí thế Đông A. Đứng trên bến sông nhìn dòng Lục Đầu lững lờ, dễ hình dung vì sao nơi đây được chọn làm căn cứ thủy quân trấn giữ cửa ngõ phía đông kinh thành xưa.

Làng Chu Đậu thuộc huyện Nam Sách từng là trung tâm gốm cao cấp thời Lê sơ, với sản phẩm men lam vẽ tay được xuất khẩu ra nhiều nước — chiếc bình gốm Chu Đậu trưng bày tại bảo tàng Thổ Nhĩ Kỳ là minh chứng nổi tiếng cho thời hoàng kim đó. Sau nhiều thế kỷ thất truyền, nghề gốm được phục hưng từ cuối thế kỷ 20: ngày nay du khách đến làng có thể xem nghệ nhân vuốt gốm, vẽ men lam bằng bút lông, nung lò, và tự tay thử tạo hình một sản phẩm nhỏ mang về (dịch vụ trải nghiệm tại các xưởng, thông tin tham khảo tại chỗ). Gốm Chu Đậu ngày nay — bình hoa, ấm chén, tranh gốm — là món quà quê tinh tế, khác hẳn gốm công nghiệp đại trà.

Huyện Thanh Hà là "thủ phủ vải thiều" của Hải Dương — nơi có cây vải tổ hàng trăm năm tuổi được công nhận là cây di sản. Khoảng cuối tháng 5 đến đầu tháng 7 (đặc biệt rộ vào tháng 6), cả vùng đỏ rực màu vải chín: du khách có thể vào vườn hái vải tại chỗ, ăn thỏa thích quả vải thiều hạt nhỏ, cùi dày, ngọt thơm nức tiếng, rồi mua mang về với giá vườn dễ chịu (giá tham khảo theo mùa vụ). Nhiều nhà vườn còn kết hợp chèo thuyền trên sông, ăn cơm quê trong vườn — mô hình du lịch sinh thái mùa vụ đang được địa phương đẩy mạnh. Lưu ý đi sớm buổi sáng để tránh nắng và chọn vườn còn nhiều quả đẹp.

Văn miếu Mao Điền (huyện Cẩm Giàng) là một trong số ít văn miếu hàng tỉnh còn lại ở Việt Nam, thờ Khổng Tử và các bậc hiền tài xứ Đông — vùng đất sinh ra nhiều trạng nguyên, tiến sĩ nổi tiếng trong lịch sử khoa cử. Không gian văn miếu rợp bóng cây cổ thụ, có hồ bán nguyệt, bia đá và nhà thờ yên tĩnh; đây là điểm dừng chân ý nghĩa cho các gia đình có con em đang học hành, thi cử.

Giữa hồ An Dương thuộc xã Chi Lăng Nam, huyện Thanh Miện là một đảo nhỏ phủ tre trúc — nơi cư trú của hàng nghìn con cò, vạc. Thời khắc đẹp nhất là hoàng hôn, khi từng đàn cò trắng nối nhau bay về tổ, rợp cả mặt hồ. Du khách ngồi thuyền nan lướt nhẹ quanh đảo (dịch vụ tại chỗ, tham khảo) để ngắm cảnh mà không làm kinh động đàn chim. Đây là điểm đến sinh thái còn ít người biết, rất hợp khép lại hành trình Hải Dương bằng một buổi chiều thật chậm.
🟡 Bánh đậu xanh: đặc sản trứ danh làm quà — chọn hãng lâu đời tại TP. Hải Dương
🥮 Bánh gai Ninh Giang: dẻo thơm lá gai, nhân đậu xanh dừa
🍒 Vải thiều Thanh Hà: ăn tại vườn tháng 6 là "đỉnh" nhất (theo mùa vụ)
🍜 Bún cá rô đồng, bánh cuốn Hải Dương — món ăn sáng dân dã nên thử
TP. Hải Dương cách Hà Nội khoảng 60 km và cách Hải Phòng khoảng 50 km theo quốc lộ 5 và cao tốc Hà Nội – Hải Phòng, xe chạy chừng 1 giờ (tham khảo). Nhờ vị trí giữa hai thành phố lớn, Hải Dương rất dễ ghép vào hành trình Hà Nội – Hải Phòng – Cát Bà.
Mùa lễ hội xuân và thu cho hành trình Côn Sơn – Kiếp Bạc (tháng Giêng và tháng 8 âm lịch); tháng 5–6 cho mùa vải thiều Thanh Hà; các tháng còn lại hợp tham quan làng nghề, văn miếu quanh năm.
Hoàn toàn được nếu chỉ chọn cụm Chí Linh (Côn Sơn – Kiếp Bạc) hoặc cụm làng nghề (Chu Đậu – Mao Điền). Muốn thong thả cả hai cụm và thêm đảo cò, nên ở lại 1 đêm tại TP. Hải Dương hoặc Chí Linh.
Từ Hải Dương xuôi quốc lộ 5 tới Hải Phòng, qua phà Đồng Bài là ra đảo Cát Bà — xem thêm cẩm nang du lịch Việt Nam để nối các điểm Bắc bộ thành một vòng cung hợp lý, tránh đi ngược đường.
Tìm kiếm liên quan tới bài viết này: